نـه گرینلند به آمریکا
بررسی واکنشها و اعتراضات اروپایی ها به تصمیم اخیر ترامپ
بهنظر میرسد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا از اصرار درازمدت خود برای کنترل ایالات متحده بر این جزیره تحت کنترل دانمارک دست برنمیدارد. ترامپ روز شنبه گفت در صورتی که هیچ توافقی برای خرید گرینلند حاصل نشود، برای چند کشور اروپایی تعرفههای جدیدی وضع خواهد کرد. او گفت در صورتی که توافقی ایجاد نشود برای «هر کالایی و تمام کالاها» که از دانمارک، نروژ، سوئد، فرانسه، آلمان، انگلستان، هلند و فنلاند وارد میشوند، از اول فوریه تعرفه 10درصدی اعمال میکند که در ادامه در اول ماه ژوئن به 25درصد افزایش پیدا خواهد کرد.
به گزارش «انرژی امروز» از روزنامه هم میهن، ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ما سالهاست که با عدم وضع تعرفهها به دانمارک و تمام کشورهای اتحادیه اروپا و کشورهای دیگر سوبسید میدهیم یا به شکلهای دیگری پول میدهیم. حالا، پس از قرنها زمان آن رسیده که دانمارک بازپرداخت کند، صلح جهانی در خطر است!»
ترامپ به جزئیات ماهیت این تعرفههایی که میخواهد بر کشورهای اروپایی وضع کند نپرداخت و نگفت که این 10درصد تعرفه اضافه بر تعرفهای است که هماکنون میپردازند یا نه.
مردم گرینلند و دانمارک به خیابانها آمدند
بهندرت پیش میآید که کشورهای اروپایی با صدایی واحد صحبت کنند یا به امری با چنین فوریتی واکنش نشان دهند. اما اظهارات ترامپ مبنی بر اعمال تحریمها بر چندین کشور اروپایی که هرگونه ادعای ترامپ برای تصاحب گرینلند را رد کنند، این واکنش را برانگیخت. اظهارات ترامپ واکنش مردم گرینلند و دانمارک را در پی داشت که به خیابانها آمدند و مخالفت خود را با مالکیت آمریکا بر این جزیره اعلام کردند. معترضان در شهرهای دانمارک از جمله کپنهاگ، پایتخت این کشور و همچنین در شهر نوک، پایتخت گرینلند به خیابانها آمدند.
این اعتراضات را سازمانهای مردمنهاد گرینلندی و دانمارکی سازماندهی کردند. پس از این اعتراضات قرار است نشستی فوری از سوی سفرای اتحادیه اروپا در بروکسل برگزار شود. این اعتراضات پس از سفر هیئتی از نماینده کنگره آمریکا به کپنهاگ انجام شد. عده بسیاری در آمریکا شک و شبهههای خود را درباره تصاحب گرینلند ابراز کردهاند.
اکثر نمایندگانی که به دانمارک سفر کردند از حزب دموکرات بودند اما تعدادی از جمهوریخواهان میانهرو نیز در هیئت یازده نفره حضور داشتند. کریس کونز، سناتور دموکرات ایالت دلوور این هیئت را رهبری میکرد. او اظهارات ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه بر متحدان اروپایی را «غیرسازنده» خواند. ینس فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند نیز به معترضانی پیوست که پلاکاردهایی با شعارهای «گرینلند فروشی نیست» و «ما آینده خودمان را شکل میدهیم» در دست داشتند و به سمت کنسولگری ایالات متحده حرکت میکردند.
نظرسنجیها نشان میدهند 85درصد از شهروندان گرینلند با پیوست این جزیره به آمریکا مخالف هستند. کشورهای اروپایی دیگر نیز در حمایت از دانمارک تجمعاتی برگزار کردند که معتقدند امنیت منطقه قطب شمال باید مسئولیت مشترک ناتو باشد. تهدید ترامپ برای اعمال تعرفه نگرانیهای رهبران اروپایی از جمله لارس لوکه راسموسن، وزیر خارجه دانمارک را در پی داشت. او گفت که پس از «دیدار سازنده» با جیدیونس، معاون رئیسجمهور آمریکا و مارکو روبیو، وزیر خارجه در اوایل این هفته، تهدید به اعمال تعرفه «غافلگیرکننده» بود.
در این میان، قانونگذاران اتحادیه اروپا خواستار تعلیق توافق تجاری شدند که سال گذشته میان اتحادیه اروپا با ایالات متحده بسته شد. فرانسه، آلمان، سوئد، نروژ، فنلاند، هلند و انگلستان تعداد کمی از سربازان خود را برای عملیاتی نظارتی به گرینلند اعزام کردهاند. ترامپ در این پیام خود در فضای مجازی هشدار داد که اعزام نیروهای نظامی کشورهای اروپایی به گرینلند «شرایط خطرناکی را برای ایمنی، امنیت و بقای کره زمین» ایجاد کرده است.
درحالیکه ارسال داراییهای نظامی ناتو (سازمان پیمان آتلانتیک شمالی) به گرینلند لزوماً امری غیرعادی نیست، زمانبندی آن نشاندهنده حمایت قابلتوجه کشورهای اروپایی از دانمارک و همچنین تنشها در داخل ائتلاف ترانسآتلانتیک است. راسموسن در بیانیهای اعلام کرد: «از آنجایی که قطب شمال دیگر منطقهای کمتنش محسوب نمیشود، باید همکاری بیشتری انجام دهیم؛ ما با آمریکا موافقیم. این دقیقاً همان دلیلی است که ما و شرکای ناتو شفافیت کامل با متحدان آمریکایی خود را تقویت کردهایم.»
ترامپ در ادامه پیام خود در شبکههای اجتماعی افزود که آمریکا بیش از 150 سال است بهدنبال خرید گرینلند است و استدلال کرد که سیستمهای تسلیحات مدرن و پروژههای دفاع موشکی از جمله «گنبد طلایی» کنترل این منطقه را بهطور ویژهای مهم میکند. اظهارات مکرر ترامپ تنشهایی را میان روابط دیپلماتیک میان ایالات متحده و دانمارک ایجاد کرده است. گرینلند جزیرهای خودمختار تحت مالکیت دانمارک اما با حق انتخاب دولت و روابط خود است اما در عین حال محکومیت کشورهای اروپایی عضو ناتو را تشویق میکند.
ترامپ چگونه میتواند تعرفه اعمال کند؟
تعرفههایی که ترامپ تهدید میکند احتمالاً تحت «قانون اضطرار بینالمللی قدرتهای اقتصادی» اعمال میشود؛ قانونی که رئیسجمهور آمریکا در فرمانهای اجرایی پیشین آورده بود تا بتواند از آن بهعنوان اهرمهایی برای اجبار کشورها به خواستههایش استفاده کند. انتظار میرود در هفتههای آینده دیوان عالی آمریکا به این موضوع رای دهد که ترامپ میتواند از ابزارهای فوری قدرت در این قانون برای اعمال تعرفهها استفاده کند یا نه. قضات از استفاده دولت ترامپ از این قانون متقاعد نشدهاند چون هیچ حرفی از تعرفه در آن نیامده است.
اگر ترامپ نتواند از قدرتهای اضطراری برای اعمال تعرفهها استفاده کند، میتواند از قانونهای دیگری استفاده کند اما ممکن است کاربرد تعرفهها بهعنوان ابزاری برای فشار بر کشورهای دیگر تا آنچه ترامپ میخواهد مثل گرینلند را بهدست آورد، کاهش دهد. کشورهای اروپایی بهسرعت از تهدید ترامپ انتقاد کردند. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه این اظهارات را «غیرقابل قبول» دانست و گفت اروپا در صورت تایید تعرفهها با رویکردی هماهنگ رفتار خواهد کرد.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا هم واکنش مشابهی داشت و گفت: «اعمال تعرفهها بر متحدان برای رسیدن به امنیت جمعی متحدان ناتو کاملاً اشتباه است.» یوناس گار استوره، نخستوزیر نروژ گفت که این تهدیدها هیچ جایگاهی در میان متحدان ندارد. الکساندر اشتوب، رئیسجمهور فنلاند گفت مسائلی که میان متحدان وجود است بهتر است از طریق گفتوگو حل شود تا فشار.
آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا اعلام کرد که در حال هماهنگی پاسخی مشترک از کشورهای عضو اتحادیه اروپا است. گرینلند با جمعیت کمی حدوداً 56هزار نفر اما با منابع بسیار غنی است که میان آمریکای شمالی و قطب شمال قرار گرفته که در صورت هرگونه حمله موشکی و برای نظارت بر کشتیهای این منطقه، موقعیت بسیار مناسبی برای ارسال هشدارهای اولیه دارد. ترامپ پیشتر اعلام کرده بود که واشنگتن این منطقه را «به روشی آسان» بهدست میآورد یا «بهروشی سخت» که اشارهای واضح است به خرید گرینلند یا تصاحب آن با استفاده از زور نظامی.
کریس کونز میگوید: «دلایل مشروعی برای ما وجود دارد تا بهدنبال روشهایی برای سرمایهگذاری بهتر در امنیت گستردهتر قطب شمال باشیم؛ هم در قطب آمریکایی، هم در شرکای ناتو.» اما مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل میگوید که «زیر چتر ایالات متحده زندگی گرینلندیها امنتر، قویتر و مرفهتر خواهد شد.» او به فاکسنیوز گفت که دانمارک «منابع یا ظرفیت لازم برای آنچه باید در مناطق شمالی انجام شود را ندارد.»
