پیامدهای اجرای عجولانه یک طرح

الکترونیکی شدن پرداخت عوارض در 4 آزادراه از 28 اسفند سال پیش مالکان خودروهایی را که از آن تاریخ از آزادراه‌های تهران- زنجان، تهران- قم، تهران- ساوه و تهران – قزوین عبور کرده‌اند سردرگم کرده است و می‌توان این نقد را به اجراکنندگان طرح وارد دانست که طرحی ناقص را به اجرا گذاشته‌اند.

هدف از الکترونیکی شدن پرداخت عوارض صرفه‌جویی در زمان عنوان شده است اما به‌خاطر ایرادات طرح افراد زمان زیادی را در مدت اجرای طرح صرف پرداخت عوارض کرده‌اند.

طرحی با مشکلات فراوان

از بامداد ۲۸ اسفند1397 عوارض چهار آزادراه تهران – ساوه، قزوین – زنجان، کرج – قزوین، تهران – قم الکترونیکی شد و روش پرداخت عوارض در این چهار آزادراه از این تاریخ به‌صورت الکترونیکی درآمد و بر اساس گفته متولیان اجرای طرح قرار بود با ثبت پلاک خودروهای عبوری از عوارضی‌های این چهار آزادراه به مالکان خودرو پیامک ارسال شود تا عوارض خود را به چند روش پرداخت کنند.

 نخستین اشکال طرح ارسال پیامک به مالک خودرو بود چون با خرید و فروش و دست‌به‌دست شدن چندباره خودرو شماره مالک لزوما شماره راننده نیست. اشکال بعدی طرح نیز نوع پرداخت عوارض بود که بر اساس آنچه اجراکنندگان اعلام کرده بودند پرداخت‌ها از طریق اپلیکیشن یا روش‌های الکترونیکی دیگر بود که برخی رانندگان به این شیوه‌های پرداخت دسترسی ندارند.

 اما بعد از اجرای طرح اشکالات دیگر آن نمایان شده است. با اینکه بسیاری از خودروها که از 28 اسفند از این آزادراه‌ها عبور کرده‌اند پیامک پرداخت را دریافت نکرده یا حتی سامانه‌های معرفی شده هم پلاک خودروها را ثبت نکرده است اما پیامک‌های جریمه برای مالکان ارسال شده است چون بر اساس برنامه اولیه فرد ۲۴ ساعت فرصت داشت تا عوارض را با استفاده از درگاه‌های الکترونیکی شبکه شتاب با روش و مکانیزم‌های تعریف شده پرداخت کند. نکته جالب توجه اینکه پیامک‌های پرداخت عوارض برای برخی افراد ارسال شده که اصلا از این آزادراه‌ها عبور نکرده‌اند.

اشکالات بر طرف می‌شود

بعد از نمایان شدن برخی ایرادات پرداخت الکترونیکی عوارض سید حسین میرشفیع، معاون شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل از حل مشکلات مربوط به پرداخت عوارض الکترونیک تا 10 اردیبهشت خبر داد و گفت: تا این تاریخ هیچ پلاک عبوری از این آزادراه‌ها جریمه نمی‌شود.

 بنابراین تا ۱۰ اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۹۸، به مالکان خودرو فرصت داده شده تا عوارض الکترونیکی این چهار آزادراه را پرداخت نمایند و در صورتی که نسبت به این مساله اقدام نکنند به میزان ۳۰ هزار تومان جریمه خواهند شد.

 او در خصوص مشکلات پرداخت عوارض از روش‌های اعلام شده نیز گفت: افرادی که با چنین نرم‌افزارهایی آشنایی ندارند دستگاه‌های کارت‌خوان (POS) در مجتمع‌های خدماتی در نظر گرفته شده تا از این طریق عوارض خود را پرداخت کنند. این در حالی است که دستگاه‌های مربوطه در محل عوارضی‌ها استقرار نیافته تا از این طریق ترافیکی در محل عوارضی‌ها ایجاد نشود.

اگر شماره تلفن مالک خودرویی در سامانه پلیس ثبت یا به روز نشده باشد از طریق اپلیکیشن‌های مربوطه می‌توانند بدهی خود را استعلام و پرداخت کنند و علاوه بر این کیف پول خود را شارژ نمایند.

میر‌شفیع همچنین امکان پرداخت از عابر بانک را روش دیگری برای سهولت دسترسی شهروندان به پرداخت عوارض عنوان کرد و افزود: با چند شرکت که بیش از 10 هزار عابر بانک را پوشش می‌دهند مذاکراتی انجام شده و بزودی پرداخت عوارض از عابر بانک نهایی می‌شود.

 میرشفیع همچنین در خصوص پلاک‌هایی که از آزادراه عبور نکرده‌اند اما جریمه دیرکرد پرداخت به پلاک تعلق گرفته است توضیح داد که اشتباه در ثبت باعث شده برخی پلاک‌ها که از آزادراه‌های مورد نظر عبور نکرده‌اند هم شامل پرداخت عوارض شوند.

مالکان این پلاک‌ها با ارسال پیامک به شماره 100001531 و اعلام مشکل خود، از پرداخت عوارض معاف می‌شوند. در حال حاضر امکان ارسال اعتراض به‌صورت خودکار فراهم نیست و معترضان باید متن اعتراض خود را به شماره فوق ارسال کنند. مالکان خودرو همچنین می‌توانند با ارسال پیامکی به این شماره بدهی خود را استعلام کنند و علاوه بر این امکان استعلام از طریق اپلیکیشن‌های مربوطه با ثبت شماره پلاک خودرو فراهم است. معاون وزیر راه گفت: تا آخر تیرماه پرداخت عوارض در تمام آزادراه‌های کشور الکترونیکی می‌شود.