هند سوخترسان جنگهای اسرائیل
در زمان حمله نظامی اسرائیل به غزه، از دولتهای اروپایی به شدت انتقاد میشد که از ارسال سلاح به اسرائیل خودداری کنند. اما همان زمان زنجیره تامین تسلیحات اسرائیل در دست کشور دیگری بود که کسی از این کشور انتقاد نمیکرد: هند.
به گزارش «انرژی امروز» به نقل از Frontline Magazine؛ تحقیقات عفو بینالملل میگوید هند به یک شریک تولیدی مهم در زنجیره تامین دفاعی اسرائیل در زمان جنگ تبدیل شده است، به طوری که شرکتهای دولتی و خصوصی هزاران قطعه نظامی را در طول جنگ غزه برای اسرائیل تامین میکردند.
در ماه مه ۲۰۲۴، کارمندان بندر کارتاخنا اسپانیا کشف کردند کشتی باری تجاری بورکوم، که از چنای هند حرکت کرده بود، حامل محمولههای نظامی به مقصد بندر اشدود اسرائیل، در فاصله کمتر از ۳۰ کیلومتری غزه بود. اسناد گمرکی نشان داد که این محموله شامل ۲۰ تن موتور موشک، ۱۲.۵ تن موشک مجهز به مواد منفجره و ۱۵۰۰ کیلوگرم مواد منفجره تخصصی تولید شده توسط شرکتهای دفاعی هند، از جمله Premier Explosives Ltd و شرکت دولتی Munitions India Ltd بوده است.
یک ماه بعد، در ۶ ژوئن ۲۰۲۴، حمله هوایی اسرائیل به یک مدرسه سازمان ملل که به عنوان پناهگاه غیرنظامیان در اردوگاه پناهندگان نصیرات در مرکز غزه استفاده میشد، صورت گرفت. ساکنان در حالی که در میان آوار به دنبال بازماندگان میگشتند، از قطعات موشکی که در محوطه فرو رفته بود، فیلم گرفتند. در میان آوار، یک علامت به وضوح قابل مشاهده بود: «ساخت هند». این حمله حداقل ۳۳ فلسطینی را که در داخل مدرسه پناه گرفته بودند، کشت و دهها نفر دیگر را زخمی کرد.
برای ماهها، این حوادث چندان مهم تلقی نمیشد. تا اینکه اخیرا بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، با رد ادعای جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده، مبنی بر اینکه ایالات متحده تنها متحد ضروری اسرائیل است، اظهار داشت که اسرائیل هند را نیز به عنوان یک دوست قدرتمند دارد.
اظهار نظر او که شاید یک تعریف دیپلماتیک تعبیر میشد، پس از انتشار تحقیقات ۴۲ صفحهای عفو بینالملل اهمیت عمیقتری پیدا کرد که دقیقترین بازنمایی از نقش هند است در زنجیره تامین دفاعی اسرائیل در زمان جنگ.
عفو بینالملل با استفاده از اظهارنامههای گمرکی، پروندههای شرکتها، بیانیههای حمل و نقل و سوابق صادرات یک پایگاه داده تشکیل داده که ۲۵۹۶ محموله صادر شده از هند بین ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و ۳۰ نوامبر ۲۰۲۵ را مستند میکند که شامل سلاحهای نظامی، قطعات مهمات، قطعات خودروهای زرهی و سایر تجهیزات دفاعی عرضه شده به شرکتهای اسرائیلی است.
عفو بینالملل میگوید: «در طول عملیات نظامی اسرائیل در غزه، هند به عنوان یک تامینکننده مهم قطعات نظامی، مهمات و تجهیزات دفاعی برای شرکتهای اسرائیلی ظاهر شد.» همزمان با افزایش فشار داخلی بر دولتهای اروپایی برای تعلیق صادرات نظامی پس از آغاز جنگ غزه، بخش تولیدات دفاعی هند بیسروصدا بخشی از این خلا را پر کرد. تحقیقات نشان میدهد که هند صرفا محصولات نظامی انفرادی را صادر نکرده است. این کشور به یک تامینکننده بالادستی مهم در اکوسیستم صنعتی تبدیل شده است.
این گزارش ۳۹۰۵۱۶ قطعه سلاح سبک درجه نظامی را که پس از آغاز جنگ غزه از هند ارسال شده، شناسایی کرد. این قطعات شامل قطعات سلاحهای خودکار، مکانیزمهای ماشه، لولهها و سایر قطعاتی است که بهطور خاص برای سلاحهای گرم نظامی طراحی شدهاند. عفو بینالملل اعلام کرد که قطعاتی را که بهطور منطقی میتوانند کاربردهای غیرنظامی داشته باشند، از این فهرست حذف کرده است.
محققان ۵۶۴۹۷۰ قطعه مهمات انفجاری، از جمله پوکههای گلوله توپخانه، قطعات کلاهک پهپاد و سایر قطعات مورد استفاده برای تولید مهمات را مستند کردهاند. اگرچه این قطعات بهندرت در میدان نبرد قابل مشاهده هستند، اما ستون فقرات صنعتی جنگ مدرن را تشکیل میدهند. در این گزارش آمده است: «شواهد جمعآوریشده الگوی پایداری از انتقال قطعات نظامی از هند به شرکتهای دفاعی اسرائیل در طول دوره مورد بررسی را نشان میدهد.» این تحقیق همچنین ۲۹۸ قطعه برای خودروهای نظامی را ثبت کرده است که به تولیدکنندگان اسرائیلی تولیدکننده تجهیزات برای نیروهای مسلح اسرائیل عرضه شده است.
مشارکت واحدهای تامین تجهیزات و بازیگران خصوصی
یکی از قابل توجهترین یافتههای این گزارش این است که زنجیره تامین شامل شرکتهای بخش دولتی و صنایع خصوصی بوده است. در میان شرکتهای دولتی بخش دفاعی، عفو بینالملل شرکتهای مهماتسازی هند، سلاحهای پیشرفته و تجهیزات هند و هند اوپتل را به عنوان تولیدکنندگانی معرفی کرد که محصولات آنها در دوره مورد مطالعه وارد زنجیرههای تامین دفاعی اسرائیل شده است.
این شرکتها کاملا متعلق به دولت هند هستند و پس از سال ۲۰۲۱ ایجاد شدهاند. در کنار آنها چندین شرکت خصوصی از جمله Premier Explosives Ltd، Kalyani Strategic Systems، Indo-MIM، Ashoka Manufacturing و سایر شرکتهایی که در تولید قطعات توپخانه، مواد منفجره، محصولات مهندسی دقیق و قطعات فلزی فعالیت دارند، قرار دارند.
شاید آشکارترین کشف در این گزارش، وجود سرمایهگذاریهای مشترکی باشد که نشاندهنده روابط صنعتی فزاینده نزدیک بین هند و اسرائیل است. این گزارش اشاره دارد به PLR Systems، یک سرمایهگذاری مشترک شامل Israel Weapon Industries، و Alpha Elsec Defense & Aerospace Systems که با Elbit Systems تاسیس شده است. این شرکتها نماد تحول گستردهتری در همکاری دفاعی هند و اسرائیل هستند.
رابطه دو کشور نه یک رابطه سنتی خریدار و فروشنده، بلکه رابطهایست که در آن تجهیزات دفاعی تحت عنوان تجاری «ساخت هند» با مشارکت هم تولید میکنند. فناوری اسرائیل و ظرفیت تولید هند به طور متقابل یکدیگر را تقویت کردهاند.
محصولات شناسایی شده در تحقیقات عفو بینالملل به یک بازار جهانی ناشناس منتقل نشدند. بر اساس این گزارش، بسیاری از این تجهیزات به سه شرکت بزرگ دفاعی اسرائیل، یعنی Elbit Systems، Israel Aerospace Industries (IAI) و Rafael Advanced Defense Systems ارسال شدهاند. عفو بینالملل این شرکتها را به عنوان تامینکنندگان اصلی ارتش اسرائیل توصیف میکند و استدلال میکند که ادامه انتقال به آنها پس از اکتبر 2023، هسته اصلی یافتههای آن را تشکیل میدهد.
شبکه صنعتی
تصویری که پدیدار میشود، تصویری از یک شبکه صنعتی است نه یک بازار صادراتی متعارف. شرکتهای هندی قطعات تولید میکنند. شرکتهای دفاعی اسرائیل آنها را در سیستمهای تسلیحاتی بزرگتر ادغام میکنند. عفو بینالملل استدلال میکند که این سیستمها در نهایت به بخشی از عملیات نظامی اسرائیل تبدیل میشوند.
هند تا دههها در درجه اول به عنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان سختافزار نظامی در جهان شناخته میشد. اسرائیل از جمله تامینکنندگان اصلی آن بود، به ویژه پس از جنگ کارگیل 1999، که دهلینو به سیستمهای نظارتی، پهپادها، موشکها و مهمات هدایتشونده دقیق اسرائیلی روی آورد.
تأکید دولت نارندرا مودی بر «آتمانیربهار بهارات» و «ساخت هند» تولیدکنندگان دفاعی خارجی را تشویق کرد تا تاسیسات تولیدی را در داخل هند راهاندازی کنند. شرکتهای اسرائیلی از اولین شرکتهایی بودند که این سیاست را پذیرفتند و با شرکتهای هندی برای تولید پهپاد، مهمات، محصولات مهندسی دقیق و قطعات موشک وارد سرمایهگذاری مشترک شدند. با گذشت زمان، هند نه تنها به یک مشتری، بلکه به بخشی جداییناپذیر از شبکه تولید دفاعی اسرائیل تبدیل شد.
یکی از مهمترین دستاوردهای این گزارش این است که نه تنها محصولات، بلکه معماری زنجیره تامین را نیز شناسایی میکند. در یک سر، تولیدکنندگان هندی، برخی دولتی، برخی خصوصی و برخی دیگر، سرمایهگذاریهای مشترک هند و اسرائیل قرار دارند که بهطور خاص برای ترکیب فناوری اسرائیل با قابلیتهای تولیدی کمهزینهتر هند ایجاد شدهاند.
در سر دیگر، سه ستون صنعت دفاعی اسرائیل قرار دارند: سیستمهای البیت، صنایع هوافضای اسرائیل و سیستمهای دفاعی پیشرفته رافائل. این شرکتها برخی از شناختهشدهترین پلتفرمهای نظامی اسرائیل، از جمله پهپاد، مهمات هدایتشونده، سیستمهای موشکی، توپخانه و فناوریهای جنگ الکترونیک را توسعه میدهند. طبق گزارش عفو بینالملل، قطعات ساخت هند پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ وارد زنجیرههای تامین هر سه شرکت شده است.
حامیان همکاری استراتژیک هند با اسرائیل استدلال میکنند که همکاری دفاعی یک تصمیم سیاست مستقل است که توسط امنیت ملی، همکاری فناوری و فرصت اقتصادی هدایت میشود. هند سرمایهگذاری زیادی برای تبدیل شدن به یک قطب تولید دفاعی جهانی انجام داده است و صادرات در این جاهطلبی نقش محوری دارد.
