تنگه هرمز و گردابی که بیمهگران خشونتهای سیاسی در آن گرفتارند
از روز نهم اسفند 1404 تا به امروز رفتوآمد در تنگه هرمز مختل شده و دلیل آن هم واضح است: حمله اسرائیل و آمریکا به ایران. علاوه بر تمامی مشکلات اقتصادی که این جنگ و انسداد تنگه هرمز برای دنیا به وجود آورده، یک بخش دیگر اقتصادی هم کمابیش متضرر شدهاند: شرکتهای بیمه. برخی شرکتها ضربه خوردهاند؛ اما حتی آنهایی که تا به امروز توانستهاند مقابل خسارات بیاستند احتمالا به زودی آسیب خواهند دید.
به گزارش «انرژی امروز» در همین رابطه اکونومیست نوشته است: تأثیر این جنگ بر شرکتهای بیمهای که کشتیها و املاک را در برابر خشونتهای سیاسی، حملات تروریستی، خرابکاری، ناآرامیهای مدنی و جنگ بیمه میکنند، بسیار چشمگیر بوده.
از زمانی شلیک موشک از سوی ایران به همسایگانش، شرکتهای بیمه خلیجفارس برای یافتن پوشش برای زیرساختها و املاک در معرض خطر تلاش کردهاند. بیمه برخی از داراییها اکنون 40 برابر نرخ قبل از جنگ هزینه دارد.
فرگوس کریچلی، رئیس بخش تروریسم و خشونت سیاسی در کارگزاری بیمه WTW، یک دلیل این است که قیمتهای قبلی بسیار پایین بودند. عملکرد قوی در این بخش، رقابت را افزایش داده و حق بیمه بیمهگران را کاهش داده. این به نفع شرکتهای بیمه بود زیرا پیشبینی درگیری در مقیاس فعلی کم بود.
انتظار میرود خسارات بیمه به میلیاردها دلار برسد و بسیاری از آنها ناشی از حملات به زیرساختهای انرژی هستند.
برای صنعتی خاص که سالانه حدود ۱.۲ میلیارد دلار درآمد از حق بیمهها دارد، ضررهای ناشی از آن ممکن است درآمد چندین سال را از بین ببرد و از طرفی بسیاری از قراردادهای بیمه بازپرداخت خسارات غیرمستقیم، مانند وقفه در کسب و کار را هم تضمین میکنند.
خلیج فارس مملو از دفاتر متعلق به شرکتهای چندملیتی است، بنابراین چنین پرداختهایی بسیار زیاد خواهد بود. در نتیجه قراردادهایی که اکنون امضا میشوند، گرانتر از زمان صلح هستند و پوشش محدودتری ارائه میدهند.
اگر صلح شود چه؟ کارشناسان بر این باورند که حق بیمهها احتمالا حداقل برای سه تا شش ماه در سطح گرانقیمت فعلی خود باقی خواهند ماند. چون هرگونه خبر از توافق صلح با شک و تردید قابل توجهی روبرو خواهد شد.
حتی اگر یک توافق پایدار حاصل شود، بیمه به اندازه قبل از جنگ ارزان نخواهد بود. اولکسی اوملیانچوک از شرکت ردیابی خطرات فورچون گارد، خاطرنشان میکند که بیمهگرانی که ریسک جنگ فعلی را در نظر نگرفتهاند، بعید است که دوباره همان اشتباه را تکرار کنند.
چه جنگ شود و چه صلح، بیمهگران خشونت سیاسی ممکن است به زودی فعالیت خود را کاهش دهند. آنها معمولا هر ساله در اول ژانویه قراردادهای خود را به بیمهگران اتکایی واگذار میکنند.
وقتی این تاریخ در سال ۲۰۲۷ فرا برسد، بیمهگران اتکایی ممکن است پوشش ارائه شده را کاهش داده و قیمتها را افزایش دهند، چون بیمهگران هم در حال حاضر انجام میدهند.
الیور مارتین، رئیس سندیکای بیمهگری خشونت سیاسی در آتریوم، میگوید که این امر میتواند بیمهگران را از امضای بیمهنامههای ضربتی امروز منصرف کند، زیرا ممکن است پس از مذاکرات مجدد سال آینده نتوانند آنها را بیمه اتکایی کنند.
قیمتها برای بیمه در برابر جنگ دریایی نیز به شدت افزایش یافته. طبق گزارش WTW، برای کشتیهایی که سعی در عبور از تنگه هرمز دارند، حق بیمه بین 10 تا 20 برابر نرخ قبل از جنگ است.
تاکنون ضررهای بیمهگران جنگ دریایی به هیچ وجه به اندازه بازار خشونت سیاسی شدید نبوده.استیل هانسن، رئیس شرکت اسکالد، یکی از این شرکتهای بیمه، میگوید که حتی از دست دادن کل یک کشتی «تغییر دهنده بازی» برای بازار نخواهد بود.
تانکرهای نفتی خیلی گران نیستند و اغلب بین ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون دلار برای هر کدام ارزش دارند. در مقابل بیمهگران دریایی سالانه حدود ۴۰ میلیارد دلار حق بیمه دریافت میکنند. از این رو برخی ناخداها با تلاش برای عبور از تنگه، خطر نابودی را به جان خریدهاند.
در نتیجه، بیمهگران دریایی ممکن است از جنگ سود خوبی ببرند. اما هر چه جنگ بیشتر طول بکشد، چشمانداز آنها نامطمئنتر میشود. بسیاری از بیمهنامهها دارای مفادی برای «مسدود کردن و به دام انداختن» هستند.
این موارد باعث میشوند که پس از اینکه یک کشتی برای مدت مشخصی، معمولا شش یا ۱۲ ماه، معطل مانده و پس از آن مفقود شده تلقی میشود، غرامت پرداخت شود. اگر هرمز به مدت کافی بسته بماند، چنین مقرراتی ممکن است برای حدود ۲۰۰۰ کشتی که پشت آن گیر افتادهاند، اعمال شود.
پس از حمله روسیه به اوکراین، بندهای مسدود کردن و به دام انداختن در نهایت منجر به صدها میلیون دلار ضرر بیمهای شد. و تعداد کشتیهای به دام افتاده در خلیجفارس بسیار بیشتر از کشتیهای بهدام افتاده در دریای سیاه است.
بنابراین، بیمهگران مشتاق برنامهای برای کمک به فرار ایمن کشتیها هستند. برخی از کشتیهایی که به دلیل جنگ در اوکراین در دریای سیاه سرگردان شده بودند، سرانجام توانستند تحت طرحی با میانجیگری سازمان ملل آنجا را ترک کنند.
حمایت دولت از طرحی مشابه در هرمز مفید خواهد بود. اما جدیدترین تلاش دونالد ترامپ، پروژه آزادی، ایران را به پرتاب موشکهای بیشتر تحریک کرد و بنابراین فورا لغو شد.
اعتماد به پیشرفت در مذاکرات صلح به اندازه اعتماد به باد است. احتمالا تا زمان استراحت ناخداها و بیمهگران زمان زیادی باقی مانده.
