ممنوعیت صادرات گازوئیل روسیه، بحران عرضه جهانی را تشدید میکند

تصمیم روسیه برای ممنوعیت صادرات گازوئیل در این هفته، بازارهای جهانی انرژی را آشفته کرده و کمبود این سوخت صنعتی را تشدید کرده و قیمتها را حتی در کشورهایی که دیگر از مسکو سوخت نمیخرند، افزایش داده است.
به گزارش «انرژی امروز» از رویترز، گازوئیل بیشترین سهم مصرف جهانی نفت را به خود اختصاص داده است و افزایش قیمتها میتواند با توجه به طیف گسترده کاربردهای آن، از ماشینآلات صنعتی و تجهیزات کشاورزی گرفته تا حمل و نقل سنگین و تولید برق، در اقتصاد جهانی تأثیر بگذارد.
به دلیل تقاضای شدید پس از همهگیری و کاهش تولید که با تعطیلی پالایشگاهها در غرب همراه بود، عرضه سالهاست که محدود مانده است. جنگ ایران نیز بازار را تحت فشار بیشتری قرار داده است.
روسیه پس از ایالات متحده، دومین صادرکننده بزرگ گازوئیل در جهان است و قطع برق پالایشگاهها میتواند به طور قابل توجهی بر عرضه جهانی سوخت تأثیر بگذارد. صادرات این کشور پیش از ممنوعیت به دلیل کمبودهای داخلی ناشی از حملات پهپادی اوکراین، رو به کاهش بود.
طبق گزارش کپلر، بارگیری دیزل و گازوئیل از روسیه از اول تا دهم جولای تنها ۲۳۴۰۰۰ بشکه در روز بوده است که نسبت به ۴۰۰۰۰۰ بشکه در روز در ژوئن و میانگین ۲۰۲۵ حدود ۸۱۷۰۰۰ بشکه در روز کاهش یافته است.
موج جدید حملات ایالات متحده به ایران، تنها چند ساعت پس از اعلام ممنوعیت صادرات توسط روسیه در روز چهارشنبه، نگرانیها در مورد تردد کشتیها از تنگه هرمز و تأثیر آن بر صادرات خاورمیانه را افزایش داد و بر فشار بر عرضه دیزل افزود.
دادههای دولت ایالات متحده که روز چهارشنبه منتشر شد، نشان داد که موجودی دیزل در هفته گذشته بیش از ۴.۵ میلیون بشکه کاهش یافته و به ۹۷.۸ میلیون بشکه در ۳ جولای رسیده است که ۶ درصد کمتر از میانگین پنج ساله است. تام کلوزا، مشاور گلف اویل، روز پنجشنبه برای مشتریان نوشت: «تیترهای خبری از خلیج فارس به همراه توقف صادرات روسیه و گزارش تکاندهنده (اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده) فروشندگان سوخت تقطیری را از بازار بیرون کرد.»
افزایش قیمت دیزل در ایالات متحده و اروپا
ایالات متحده و اروپا به دلیل حمله روسیه به اوکراین، دیگر از روسیه سوخت وارد نمیکنند، اما ممنوعیت صادرات مسکو با این وجود باعث افزایش قیمت دیزل در هر دو منطقه شد و ماهیت به هم پیوسته بازارهای نفت در سطح جهانی را برجسته کرد.
قیمت آتی دیزل با گوگرد بسیار کم ایالات متحده روز چهارشنبه 11 درصد افزایش یافت و به 154 دلار در هر بشکه رسید که 80 دلار در هر بشکه نسبت به نفت خام WTI اختلاف قیمت دارد.
در همین حال، قیمت آتی گازوئیل با گوگرد کم اروپا روز چهارشنبه به بالاترین حد خود نسبت به نفت خام برنت یعنی 60.77 دلار در هر بشکه رسید. از دست دادن صادرات روسیه، عرضه کمتری را در سطح جهانی باقی میگذارد و مشتریان دائمی مانند برزیل و ترکیه را مجبور میکند تا با کشورهای اروپایی و سایر واردکنندگان برای محمولههای آمریکایی رقابت کنند.
این امر میتواند اثرات جانبی بر بخشهای برق و کشاورزی داشته باشد.
میک استروتمن، تحلیلگر Vortexa، گفت اگر ترکیه تولید خود را برای مصرف داخلی نگه دارد، منبع دیزل مورد استفاده برای تولید برق در مدیترانه در اوج تقاضا در تابستان قطع خواهد شد.
افزایش قیمت دیزل همچنین به این معنی است که هزینههای کشاورزان میتواند قبل از فصل کاشت نیمکره جنوبی و برداشت نیمکره شمالی افزایش یابد، و کشاورزان برزیلی و غرب میانه ایالات متحده برای همان منابع رقابت کنند.
کیلین تام، رئیس بخش پالایش شرکت مشاوره FGE NexantECA، گفت: «ایالات متحده زمانی که تنگه هرمز مختل شد، به تأمینکننده اصلی دیزل برای اتحادیه اروپا/بریتانیا تبدیل شد، اما هر بشکهای که اکنون به آمریکای لاتین هدایت میشود، بشکهای است که به اروپا نمیرود.» «و این اتفاق در حالی رخ میدهد که موجودی دیزل ایالات متحده و ARA در حال حاضر بسیار پایینتر از محدوده تاریخی برای این زمان از سال است.»
تام افزود، تنشهای جدید در خاورمیانه همچنین به این معنی است که تضمینی وجود ندارد که کاهش ممنوعیت صادرات سوخت توسط چین در ماه ژوئیه تا ماه اوت ادامه یابد و این امر احتمال کاهش از سوی آسیا را محدود میکند.
ذخایر جهانی دیزل/گازوئیل در ماه ژوئیه شکاف خود را با میانگین ۵ ساله افزایش میدهد
قرار است کل ذخایر جهانی دیزل و گازوئیل در خشکی در ماه ژوئیه شکاف خود را هم به میانگین ۵ ساله و هم به سطح سال گذشته افزایش دهد، زیرا بحران خاورمیانه و حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه عرضه را محدود کرده است.



